top of page
Search

Teknolojî
Xancerê Kurdî: Mistîka Stêran û Efsaneya Berxwedanê
Nivîskar: Zanyar ALTUN Gotarek Zanistî-Edebî li ser Sembolnasiya Çanda Kurdî Sembola Bê Wext Sal 2125, 21ê Adarê, roja xwedê dayîn - rojek li gersteka Teşîyon prime li cîhana bi navê Hevêdan tê gazî kirin. Ew cîhan ne wek cîhanên din e. Vê cîhana li dora du stêrkan digere - stêrkê bi hev girêdayî - yek jê şîn, ya din zêr. Wexta Hevêdan tê navbera van her du stêrkan, aliyê wê dibe roja efsûnî, ya din jî dibe roja zêrîn. Wê demê da şev çê nabe li vir. Her salê Adarê da ev roj e

Zanyar ALTUN
Sep 28, 20256 min read


"Zagros: Çiyayê Ku Roj Hildidê — The Mountain That Birthed the Sun"
Nivsîkar : Zanyar ALTUN "Zimanê Erdê: Çawa Zimanê Kurdî ji Piştê Zagrosê Derket" Di destpêkê de, ne tîp hebû, ne pirtûka rêzimanê, ne sînor hebû. Tenê agir, ax, tov, av û roj hebûn. Û li cihê ku ew hev dikirin, jiyan derket - paşê bîr, û paşê ziman. Ev cihê hevdîtinê navê wê Zagros bû: ne tenê rêzika çiyayan, lê hişmendî. "Za-Gr-Ros" - çiya ku rojê dide dayîn. Bi Kurdî em dikarin bibêjin, "Çiyayê ku roj hildidê," an jî bi zimanê helbest: "rêzika ku li wir ronahî tê dayîn." J

Zanyar ALTUN
Jul 22, 20254 min read


Jiyan 3.0: Nêrînek ji Gordion ji bo Rêwîtiya Kozmîk a Max Tegmark
Nivîskar : Zanyar ALTUN "Zîrekî, ne tenê bifikirin e, lê xwe ji nû ve bifikirin e." – Rojnameya Stêrkan, Ronmî Di halqa 21emîn a demê yên navbera stêrkan de, keştiya Sterkvan bi bêdengî ketbû orbitê gerstêrka Gordion. Ev gerstêrka kevnar ku bahoz û tofanên qûmê tozên sor li ser dihiştin, di binê de wekî bîranîna kevir a dîrokeke terk bûyî xuya dikir. Lê gava taşîna ser dest pê kir, tîma Sterkvan bi nakokiyekê re rû bi rû bû: Jiyana ku li vir hezaran salan nûjen nebibû.Ew dijî

Zanyar ALTUN
Jul 1, 20254 min read


Xewna Humanoid: Ji Otomatên El-Cezerî heta Atlas-a Boston Dynamics
Di destpêka sedsala 13an de, li kêleka Dîcle di bajarê kevnar ê Kurdî yê Cizîrê de, mirovek bi hêdîtî sînorên di navbera xwezayê, mekanîkê û xeyala îlahî de nû kir. Navê wî Bediuzzaman El-Cezerî bû, polîmatekî, endezyarî û xeyalperekî ku cîhan wê sedên salan din ên wekî wî nebînin. Di nav dîwarên kevir ê kela Ertûqî de ku wî wekî endezyar ê serkirdayetî xizmetê dikir, El-Cezerî pirtûkek nivîsî ku wê bibe yek ji baştirîn teza zanistî ya cîhana Îslamî ya navîn: Kitab al-Hiyal —

Zanyar ALTUN
May 27, 20254 min read


Kompûterên Kuantûmî: Hêza Hesabkirina Pêşerojê
Kompûterên kuantûmî, amûrên hesabkirina nifşa nû ne ku tê çaverêkirin ew ê sînorên kompûterên klasîk derbas bikin û di warên wek fîzîk, kîmya, aqla çêkirî û ewlehiyê de şoreşek biafirînin. Di bingehê xwe de, li şûna bîtan ku agahiyan bi rengê 0 û 1-ê pêvajo dikin, ew kubîtan (qubit) bi kar tînin ku dikarin di heman demê de hem 0 hem jî 1 bin. Ev kubît, bi saya du prensîbên girîng ên fîzîka kuantûmî ku sûperpozîsyonê û tevlihevbûnê (entanglement) tên gotin, ji kompûterên klasî

Zanyar ALTUN
May 22, 20252 min read


Modernîte û Teknolojî
Niviskar : Zanyar ALTUN Îro em ê bi we re li ser rêwîtiya balkêş a teknolojiyê ji demên berê heta roja me û vê serdema dîjîtal a nû ku bi modernîteyê hatiye şekilandin biaxivin. Dema ku em vê mijarê lêkolîn dikin, em ê hewl bidin ku ne tenê makîneyan; lê di heman demê de xeyala mirovahiyê, meraq û daxwaza pêşketina berdewam jî fêm bikin. Di dîroka mirovahiyê de, gelek hewldanên ji bo têgihîştina xwezayê û serdestiya wê hene. Yek ji mînakên konkret ên vê hewldanê El-Cezerî ye

Zanyar ALTUN
May 21, 20254 min read


Hişê Zîrek/Hişe Çekirî - AI
Hişê Zirek, bi gotara gelemperî, guherandina şêweya berpirsiyariya mirovî û hatina ser sererastiya makîneyê ye. Bi gotara teknîkî, dê bêjê yek ji pergalên xebitandinê ye ku dikare fêhm û bête me û bêkar bîra mirovî bigire, her wiha bi sererastî xebitî. Ev pergala xebitandinê divê têkildarî be bi taybetmendiyên weku têgihiştin, fêrîbûn, bi hevahî têgihiştin, xebitandin, dîtin, nîqaş, çareserkirina pirsgirêkan, peywendî kirin û destnîşan kirina bihêviyên rêwîtiyê. Zirek dizane

Zanyar ALTUN
May 3, 20251 min read


bottom of page
