Edebiyat

Yazan: Zanyar ALTUN Bazı topraklar vardır; üstünde yürünmez sadece. İçinden geçilir. Ve insan, oradan geçerken kendinden bir parçayı geride bırakır. Kürdistan böyle bir yerdir. Dağlarıyla değil yalnızca, sessizliğiyle. Rüzgârın taşlara sürtünürken çıkardığı o ince sesle. Mağaraların karanlığında bir türlü sönmeyen o eski sıcaklıkla. Bu coğrafyada hafıza, insandan sonra gelmez. Çoğu zaman ondan önce oradadır. Göbekli Tepe’ye bakıldığında tarih görülmez önce. Bir duruş görülür.

Yazan: Mehmet GÜR Yaşamın esasında, insanın yanında yürüyebildiği birkaç gerçek yoldaş vardır. Yoldaşlık bazen bir dost, bazen bir fikir, bazen de içimizde sessizce duran bir sezgi olabilir. Yoldaşlık ettiklerimiz, gerçekte kim olduğumuzu, hangi yoldan yürüdüğümüzü ve ardımızda ne bırakabileceğimizi belirler. Zamanla kaybolan günlere ne kadar anlam yükledik? Yaşarken, yaşam ile ölüm arasındaki o ince, görünmez köprüde bir hatıra, bir iz bırakmayı başarabildik mi? Bütün sorgul

Yazan : Zanyar ALTUN Bir Gezginin Güneş Halkasında Yolculuğu (“İbrahim Sediyanî’nin seyyah bilincinden süzülen yol bilgisiyle; dağların, verilerin ve duaların aynı ağda buluştuğu dijital göçebelik üzerine bir anlatı”) Her çağın bir göçü vardır. Bir zamanlar insanlar suyun ve otlakların peşindeydi; şimdi bilgi ve bağlantının peşindeler. Göç, insanın doğasında hep vardı; yalnızca biçim değiştirdi. Bugün atlar yerine modemler, kervanlar yerine kablolar var. Ama öz aynı: insan ar

Yazan : Zanyar ALTUN Kürdistan’ın kalbinde, taşın suyla konuştuğu, rüzgârın dualarla estiği bir yer vardır: Hawraman. Burada her ev, toprağın sabrından; her pencere, göğün nefesinden doğar.Sabahın ilk ışığı taş duvarlara değdiğinde, mavi pencereler parlar; sanki gökyüzü yere iner, yer de göğe çıkar. Çünkü Hawraman’da mimari, sadece bir barınak değil, inancın görünür hâlidir. Rivayet edilir ki bir vakitler, Hawraman’da yer altının gölgeleri — akrepler, çiyanlar, sürüngenler —

-------------Platon’un Adaletinden Dijital Çağın Ahlâkına Uzanan Bir Uyanış----- ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Yazan : Zanyar ALTUN Devlet, insan ruhunun yeryüzündeki biçimidir. Platon bunu anlatırken şehri değil, insanı tarif ediyordu. Denge içindeki ruh, adaletli bir şehir kurar; adaletli bir şehir, bilge bir ruhu büyütür. Bu nedenle, bir halkın kaderi yalnızca sınırlarında değil, bilincinin

Hazırlayan: Zanyar ALTUN Zêrekîya Nû – Yeni Bilgelik Çağında Kürt Teknoloji Vizyonu üzerine hazırlanmış bir araştırma raporudur. 1. Giriş: Kürt Vizyonu, Dinamik Bütünlük ve Teknoloji “Biz bir zamanlar Magiydik; gökbilimciler, bilginler, şifacılar, filozoflardık.Şimdi bu mirası yeniden sahiplenmeliyiz.Kürt mühendisi, dağdaki Peşmergeden daha az devrimci değildir.Sürgünde kod yazan yazılımcı, şiir yazan şairden daha az vatansever değildir.Kürt ekonomisini destekleyen bir uygula

Yazan: Zanyar ALTUN Yıl 2026. Göğün rengi değiştiğinde ses de değişmişti; yıldızlar yerinde, aralarındaki sükût bambaşka bir tınıdaydı. Roni bu tuhaflığı önce yorgunluğa verdi; kuzeydoğuda “bir anlığına ters nefes alır gibi” kısılan parıltıları görünce Ronmî’ye, oradan Nûmî’ye gitti. Üçü, göğün dilini en iyi okuyan Stî’ye varınca Hevedan 21-D’nin ılık toprağı ayaklarının altına serildi. Stî, evinin önündeki Yaşam Ağacı’nı işaret etti; kabuğundaki çatlaklar sanki kadim bir ya

Yazan : Zanyar ALTUN Benim adım Mîr. Çocukluğumdan beri eskiye, unutulmuş nesnelere karşı içimde açıklayamadığım bir merak var. Kimine göre bu, boş bir heves. Oysa ben her taşta, her çizikte bir yankı duyarım. Tarihin bize bıraktığı kalıntılar, aslında başka bir dünyanın parçalarıdır. Ve ben, o parçaları toplamakla görevli olduğuma inanırım. Bir sabah, gözlerime inanamadan okudum: Çiyaye Mazî’de antik eserler sergisi açılacaktı. Kalbim göğsümü zorlayan bir kuş gibi çırpındı.

Yazan : Zanyar ALTUN Kodlanmış Topraklar – Kimliğin İlk Ritmi Kimlik; bir bireyin veya grubun tarihsel, kültürel, dilsel, inançsal ve toplumsal bağlamda kendisini tanımlama biçimidir. “Ben kimim?” sorusu, bir halkın hafızasına yöneltilmiş en kadim sorudur. Kürtler için bu cevap, 15.000 yıl öncesine, Gıre Mıraza’da atılan ilk adımlara, ilk kodlara, ilk ipliklere kadar uzanır. Kürt mirası bu arkaik kodlar üzerinden yükselir, köklerini Zagroslar’ın derinliğine salar ve dalları

Yazan: Zanyar ALTUN "Toprağın Dili: Kürtçe Nasıl Zagros’un Omurgasından Filizlendi" Başlangıçta alfabe yoktu, gramer kitabı yoktu, sınır yoktu. Yalnızca ateş, toprak, tohum, su ve güneş vardı. Ve bunların buluştuğu yerde, yaşam doğdu—sonra hafıza, ardından da dil. Bu buluşma noktası Zagros’tu: sadece bir dağ silsilesi değil, bir bilinç. “Za-Gr-Ros” — güneşi doğuran dağ. Kürtçede belki şöyle deriz: “Çiyayê ku roj hildidê,” ya da şiirsel bir dille: "ışığın doğduğu sırt." Bu be

Yazan: Zanyar ALTUN On yıllardır Kürt halkı bir soru gibi gösterildi: devletsiz bir halk, korunmasız bir dil, kalıcılığı olmayan bir kültür. Ama gerçekte biz hiçbir zaman bir soru olmadık. Biz her zaman bir cevaptık. Asıl kriz, toprak eksikliği değil, hafızanın yarılmasıydı — zaten olduğumuz şeyi unutmuş olmaktı. Kürtlük, sadece bir coğrafyaya ait olmak değildir; dağlara, vadilere ve yüzyıllara yazılmış bir mirası taşımaktır. Dünya bizi silmeye çalıştığında tanklarla başlama

B Yazan : Zanyar ALTUN Bazı şeyler tarif edilmez, sadece hissedilir. Tıpkı sabahın erken saatlerinde, Çiyayê Kurmanc’in sisli yamaçlarında yankılanan bir klam gibi…Ya da hiç yazılmamış ama herkesin içinde bir yerlerde saklı duran bir formül gibi. Zamanın ve teknolojinin birleştiği bu çağda, insan sadece makinelerle değil, kendi içindeki bilinmeyenle de karşı karşıya. Ve bu bilinmeyeni çözmenin yollarından biri de üç harfli bir formülde saklı: LLM. İlk bakışta "Large Language

"Zekâ, yalnızca düşünebilmek değil, kendini yeniden düşünebilmektir." – Yıldız günlüğü, Ronmî Yıldızlararası zamanın 21. halkasında,...

Yazan : Zanyar ALTUN Zagros'un yüce dağlarının gölgesinde, rüzgârın bile binlerce yılın hatırasını taşıdığı bir coğrafyada, insan ilk...

Yazan : Zanyar ALTUN Kendimize hiç sorduk mu: Kürdistan’ı yeryüzünün cennetine dönüştüren şey nedir? Yoksa, üzerinde yaşayıp kök...

YAZAN : Şervan Karduxos Tarih esasında bir yaşamdır, bu yaşamın en akıllı ve zeki varlığı ise insanoğludur. Tarih boyunca insanoğlu...

Yazan Zanyar ALTUN Bazı sözler vardır, ilk okunuşta kalbe dokunur, zihinde kalır ve bir halkın hikâyesini tek cümleyle anlatır. “Zîrekîya neteweyekê, di pênûsa wê de şîn dibe” tam da böyle bir sözdür. Çünkü bir halkı anlamak istiyorsanız onun ne kadar kalabalık olduğuna, kaç bina diktiğine, kaç savaştan sağ çıktığına değil; ne yazdığına, nasıl yazdığına ve neden yazdığına bakmanız gerekir. Zekâ, sadece hesaplamada, teknolojide ya da yarışmalarda parlayan bir şey değildir. Ası